Kỹ năng số của kế toán: 6 cấp độ để tạo giá trị
Vì sao biết dùng phần mềm vẫn chưa đủ?
Một kế toán hỏi Jolie Hướng Dương: đã học nhiều công cụ mới nhưng lương vẫn chưa tăng, còn thiếu điều gì? Câu trả lời của chị tập trung vào nhu cầu của doanh nghiệp: người biết biến công cụ thành giá trị.
Phần mềm có thể hỗ trợ xử lý công việc. Nhưng nếu dữ liệu đầu vào thiếu thống nhất, quy trình chưa phù hợp hoặc báo cáo chưa trả lời đúng câu hỏi quản trị, doanh nghiệp vẫn khó sử dụng kết quả.
6 cấp độ kỹ năng số của kế toán
1. Sử dụng công cụ: xây nền tảng làm việc
Phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử, ngân hàng điện tử, AI và Power BI là những công cụ được nhắc đến trong công việc kế toán. Biết sử dụng chúng là năng lực nền tảng.
Điều cần quan tâm tiếp theo là công cụ giúp giải quyết việc gì. Học nhiều phần mềm chưa đủ để thể hiện giá trị nếu kết quả chưa hỗ trợ tốt hơn cho công việc và nhu cầu của doanh nghiệp.
2. Chuẩn hóa dữ liệu: đúng ngay từ đầu
Một khách hàng được đặt ba tên khác nhau trên hệ thống có thể khiến dữ liệu doanh thu bị chia tách. Khi CEO hỏi doanh thu của khách hàng đó, các báo cáo có thể trả về những con số khác nhau.
Vì vậy, kỹ năng số của kế toán bao gồm khả năng chuẩn hóa dữ liệu. Dữ liệu cần được nhận diện và ghi nhận thống nhất từ đầu, thay vì chờ đến lúc lập báo cáo mới tìm cách ghép lại.
3. Số hóa quy trình: nhập một lần, dùng nhiều việc
Kế toán cần phối hợp với IT để thiết kế quy trình, giúp dữ liệu nhập một lần có thể phục vụ nhiều mục đích. Muốn làm được, hai bên phải cùng hiểu dữ liệu phát sinh ở đâu và được sử dụng thế nào.
IT hiểu công nghệ; kế toán hiểu bản chất nghiệp vụ. Nếu thiếu sự tham gia của kế toán, hệ thống có thể vận hành đúng về kỹ thuật nhưng xử lý chưa đúng yêu cầu nghiệp vụ. Đây cũng là vấn đề gắn với tổ chức công tác kế toán hiệu quả.
4. Kết nối dữ liệu: trả lời câu hỏi của CEO
CEO muốn biết hiệu quả từng kênh Marketing. Kế toán cần hiểu dữ liệu nào có ở Marketing, dữ liệu nào nằm tại bộ phận kinh doanh và chi phí được ghi nhận ở đâu.
Marketing có thông tin chiến dịch, khách hàng tiềm năng và tỷ lệ chuyển đổi. Bộ phận kinh doanh có quy trình bán hàng, doanh thu theo khách hàng. Các bộ phận liên quan cung cấp dữ liệu chi phí.
Khi hiểu cách những dữ liệu này liên kết, kế toán mới có thể chuyển nhu cầu của CEO thành yêu cầu nghiệp vụ rõ ràng để IT xây dựng hệ thống.
5. Khai thác dữ liệu: đọc được điều con số phản ánh
Lưu trữ đủ số liệu mới là một phần công việc. Kế toán còn cần đọc dữ liệu, phát hiện điểm bất thường và đưa ra cảnh báo cho ban lãnh đạo.
Ở cấp độ này, kỹ năng số của kế toán thể hiện qua khả năng biến dữ liệu thành thông tin có ích. Báo cáo cần giúp người nhận hiểu vấn đề, thay vì chỉ cung cấp thêm những bảng số liệu.
6. Dẫn dắt chiến lược số: hiểu mô hình trước khi chọn giải pháp
Kế toán cần hiểu mô hình kinh doanh và xu hướng công nghệ của ngành mình phục vụ. Từ đó mới xác định được doanh nghiệp cần hệ thống như thế nào.
Với doanh nghiệp thương mại điện tử, cần hiểu bán hàng, hoàn đơn, đối soát doanh thu, dòng tiền, phí sàn và voucher. Đây là cơ sở để chọn giải pháp phù hợp và chủ động đưa yêu cầu cho IT hoặc nhà cung cấp phần mềm.
Giá trị nằm ở hệ thống dữ liệu phục vụ quản trị
Theo Jolie Hướng Dương, trong tương lai, lợi thế của kế toán sẽ ngày càng gắn với khả năng thiết kế hệ thống dữ liệu phục vụ quản trị. Hiểu nghiệp vụ để đưa yêu cầu cho IT; hiểu công nghệ để chọn giải pháp; hiểu dữ liệu để hỗ trợ quyết định.
Đó là hướng phát triển kỹ năng số của kế toán: từ thao tác trên công cụ đến tạo ra thông tin doanh nghiệp sử dụng được. Người đọc có thể tham khảo thêm các nội dung về kế toán quản trị tại ProsFIN.
